Na praznik Svetog apostola i jevanđeliste Marka – Markovdan, Sveta liturgija služena je u hramu Svetog Romana Slatkopojca na Sutormanu, iznad Crmnice.

Svetu službu Božiju je služio sveštenik Krsto Plamenac, paroh crmnički, u molitvenom prisustvu vjernog naroda Crmnice i Bara, dok je za pjevnicom odgovarao monah Kozma, sabrat manastira Svetog Nikole u Brčelima.

Nakon zaamvone molitve išao je litijski ophod oko nove crkve i starijih temelja crkve Svetog Romana. Potom je blagosiljan slavski kolač koji je prineo Sreten Bošković sa porodicom, a domaćinstvo slave za narednu godinu je preuzeo Srećko Milić.

Posle Svete službe Božije pripremljeno je prigodno posluženje za sve prisutne.

Arheolog Mladen Zagarčanin beleži da je „Crkva Svetog Romana smještena na planinskom sjedlu, sa kojega se pogled pruža prema jugoistoku na jedan dio morskog priobalja (od Barskog zaliva prema Starom Ulcinju), kao i prema sjeverozapadu, gdje se u obrisima vide okrajci Skadarskog jezera i široka Crmnička ravnica.“

Planinski masiv Sutorman dobio je po ovoj crkvi najvjerovatnije ime (Sut – prefiks koji označava Sveti i Roman – kasnije metatezom Sutorman).

Prvu naučnu konstantaciju ostataka ovog crkvišta dao je profesor Đurđe Bošković u svojoj obimnoj monografiji posvećenoj Starom Baru (Bošković Đ. Stari Bar, Beograd 1962, str. 191) gdje navodi da se “ gotovo u samom sjedlu Sutormana, prema Limljanima nalaze ostaci jedne male usuvo zidane kapele koju mještani nazivaju crkva Svetog Romana i Svetog Marka“. Profesor Bošković dalje navodi da se “ jedna crkva Svetog Romana pominje prilikom postavljanja granica sela Limljana u Milutinovoj povelji Vranjinskom manastiru iz 1318. godine i da nije isključeno da je suhozidina postavljena na mjestu na kojem se nekad nalazila ova crkva“.

Tekst: Otac Krsto Plamenac

Foto: Dejan Vukić